Làm nông nghiệp trong thời đại 4.0 thì diện tích đất đai không còn là yếu tố quyết định duy nhất, mà chìa khóa cho sự thành công nằm ở công nghệ và tư duy đổi mới. Nhiều quốc gia trên thế giới, dù không có điều kiện tự nhiên ưu đãi, đã vươn lên thành những cường quốc nông nghiệp, cung cấp lương thực cho toàn cầu.
Trong bài viết này, AgriDrone sẽ giới thiệu 8 nước có mô hình nông nghiệp hiện đại nhất thế giới và rút ra những bài học thực tiễn mà bà con nông dân Việt Nam có thể học hỏi và áp dụng ngay cho mảnh vườn, thửa ruộng của mình.
Mục lục
- 1 Israel – Nông nghiệp trên sa mạc
- 2 Hà Lan – Quốc gia nhỏ bé với nông nghiệp khổng lồ
- 3 Hoa Kỳ – Nông nghiệp quy mô lớn và công nghệ cao
- 4 Nhật Bản – Nông nghiệp thông minh và sạch
- 5 Đức: Nông nghiệp hữu cơ, máy móc chất lượng cao
- 6 Úc: Nông nghiệp quy mô lớn, quản lý tài nguyên nước hiệu quả
- 7 Trung Quốc: Đầu tư mạnh vào công nghệ, nông nghiệp thông minh
- 8 New Zealand: Chăn nuôi hiện đại, thân thiện môi trường
- 9 Nông nghiệp Pháp: Mô hình dịch vụ hợp tác
Israel – Nông nghiệp trên sa mạc
Khi nói về việc biến điều không thể thành có thể, không đâu rõ ràng hơn Israel. Với hơn 60% diện tích là sa mạc khô cằn, quốc gia này đã biến nghịch cảnh thành cơ hội để trở thành người dẫn đầu thế giới về nông nghiệp trong điều kiện khắc nghiệt.
Đối mặt với sự khan hiếm, người Israel đã phát triển một nền nông nghiệp dựa trên sự chính xác và tiết kiệm tối đa.
- Công nghệ tưới nhỏ giọt: Đây là phát minh vĩ đại nhất của nông nghiệp Israel, do công ty Netafim tiên phong. Thay vì tưới tràn lan, hệ thống này đưa nước và dinh dưỡng hòa tan trực tiếp đến vùng rễ của cây. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), phương pháp này giúp tiết kiệm từ 70% đến 90% lượng nước và tăng năng suất cây trồng lên tới 50%.
- Làm chủ nguồn nước: Israel là quốc gia tái chế nước thải hàng đầu thế giới, với gần 90% nước thải được xử lý và dùng cho nông nghiệp. Bên cạnh đó, các nhà máy khử mặn nước biển khổng lồ cung cấp một nguồn nước ngọt ổn định, không phụ thuộc vào thiên nhiên.
- Cải tạo đất và giống chịu hạn: Họ nghiên cứu các phương pháp cải tạo đất cát sa mạc và liên tục lai tạo ra những giống cây trồng có khả năng chịu hạn, chịu mặn và cho năng suất cao.
Các vùng khô hạn như Ninh Thuận, Bình Thuận hay Tây Nguyên có thể áp dụng ngay lập tức công nghệ tưới nhỏ giọt. Chi phí đầu tư ban đầu có thể cao hơn, nhưng hiệu quả về lâu dài trong việc tiết kiệm nước, phân bón và tăng năng suất là không thể bàn cãi, đặc biệt với các loại cây trồng giá trị cao.
Hà Lan – Quốc gia nhỏ bé với nông nghiệp khổng lồ
Khi nhắc đến nông nghiệp công nghệ cao, Hà Lan luôn là cái tên được xướng lên đầu tiên. Với diện tích chỉ bằng Đồng bằng sông Cửu Long, nhưng quốc gia này lại là nhà xuất khẩu nông sản lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ. Đây là một kỳ tích thực sự, minh chứng cho sức mạnh của trí tuệ.
Điểm cốt lõi trong mô hình của Hà Lan là tư duy “tạo ra một tự nhiên của riêng mình”.
- Nhà kính thông minh: Đây là những “nhà máy thực vật” thực thụ, được trang bị cảm biến IoT, hệ thống chiếu sáng LED và phần mềm quản lý tự động, giúp kiểm soát chính xác mọi yếu tố môi trường 24/7. Nhờ đó, họ có thể trồng trọt quanh năm với năng suất trên mỗi mét vuông cao nhất thế giới.
- Nông nghiệp thẳng đứng (Vertical Farming): Để giải quyết bài toán diện tích, Hà Lan đi đầu trong việc trồng cây theo nhiều tầng trong các tòa nhà, giúp tiết kiệm diện tích đất tới 99%, giảm lượng nước sử dụng và loại bỏ hoàn toàn thuốc trừ sâu.
- Hệ sinh thái “Food Valley”: Trung tâm của cuộc cách mạng này là Đại học Wageningen, được mệnh danh là “Thung lũng Silicon” của ngành nông nghiệp, nơi nghiên cứu và tạo ra các giống cây trồng và công nghệ vượt trội.
Bà con không cần xây dựng những nhà kính hàng triệu đô la. Hãy bắt đầu từ việc đầu tư một nhà màng, nhà lưới đơn giản. Chỉ riêng việc này đã giúp che mưa, chắn côn trùng, giảm thiểu tác động của thời tiết khắc nghiệt, từ đó giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật và ổn định năng suất.
Hoa Kỳ – Nông nghiệp quy mô lớn và công nghệ cao
Nông nghiệp Hoa Kỳ là một nền công nghiệp khổng lồ, đặc trưng bởi những cánh đồng rộng lớn và mức độ cơ giới hóa gần như tuyệt đối. Họ là nhà xuất khẩu nông sản số một thế giới, dẫn đầu về sản lượng ngô, đậu tương.
Để quản lý những trang trại rộng hàng ngàn hecta, nông dân Mỹ dựa vào dữ liệu và công nghệ.
- Nông nghiệp chính xác: Đây là “xương sống” của nền nông nghiệp Mỹ. Máy móc được trang bị GPS tự động vận hành với độ chính xác cao. Cảm biến thu thập dữ liệu về đất và cây trồng để tạo ra “bản đồ sức khỏe” cho cánh đồng, từ đó quyết định bón phân, tưới nước đúng nơi, đúng lúc, đúng liều lượng.
- Drone nông nghiệp: Tại Mỹ, drone được sử dụng rộng rãi để phun thuốc, bón phân, gieo hạt, và thu thập hình ảnh đa phổ để phân tích sức khỏe cây trồng, phát hiện sớm sâu bệnh từ trên cao.
- Công nghệ sinh học và GMO: Mỹ là quốc gia đi đầu trong việc ứng dụng cây trồng biến đổi gen (GMO) để tạo ra các giống kháng sâu bệnh, chịu thuốc diệt cỏ và có năng suất cao hơn.
Bà con có thể bắt đầu làm quen với dịch vụ drone phun thuốc nông nghiệp. Dịch vụ này ngày càng phổ biến tại Việt Nam, giúp tiết kiệm thời gian, công sức, giảm lượng thuốc sử dụng, và quan trọng nhất là bảo vệ sức khỏe cho người nông dân.
Nhật Bản – Nông nghiệp thông minh và sạch
Đối mặt với dân số già hóa và lực lượng lao động nông nghiệp ngày càng giảm, Nhật Bản đã tìm ra một lối đi riêng: tập trung vào chất lượng, tự động hóa và nông nghiệp thông minh. Nông sản Nhật Bản nổi tiếng khắp thế giới về độ an toàn, hương vị thơm ngon và giá bán cực kỳ cao.
- Tự động hóa và Robot nông nghiệp: Để giải quyết bài toán thiếu lao động, Nhật Bản đã phát triển các loại robot có thể thực hiện những công việc tỉ mỉ như trồng lúa, cắt tỉa cành, và thậm chí là thu hoạch dâu tây.
- Nhà máy thực vật: Các nhà máy thực vật của Nhật Bản là những hệ thống khép kín hoàn toàn, sử dụng đèn LED và thủy canh, không cần đất, không thuốc trừ sâu, sản xuất ra những loại rau sạch tinh khiết.
- Chú trọng chất lượng: Thay vì chạy theo số lượng, nông dân Nhật tập trung vào việc tạo ra những sản phẩm hoàn hảo nhất. Họ xây dựng thương hiệu dựa trên tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt và quy trình canh tác hữu cơ, sạch.
Thay vì bán nông sản thô với giá thấp, bà con hãy tập trung vào việc xây dựng thương hiệu cho nông sản sạch, nông sản hữu cơ. Đăng ký các chứng nhận như VietGAP, GlobalGAP, và minh bạch hóa quy trình sản xuất sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm.
Đức: Nông nghiệp hữu cơ, máy móc chất lượng cao
Nước Đức nổi tiếng với ngành cơ khí chế tạo chính xác, và điều đó được thể hiện rõ nét trong nền nông nghiệp của họ. Máy móc nông nghiệp của Đức được xem là tốt nhất thế giới. Bên cạnh đó, Đức còn là thị trường thực phẩm hữu cơ lớn nhất Châu Âu.
- Cơ giới hóa chất lượng cao: Máy móc nông nghiệp của Đức không chỉ mạnh mẽ mà còn rất thông minh, tích hợp nhiều cảm biến để tối ưu hóa hiệu suất và giảm tác động đến môi trường.
- Nông nghiệp hữu cơ: Người tiêu dùng Đức rất ưa chuộng sản phẩm hữu cơ. Điều này thúc đẩy một nền nông nghiệp bền vững, hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất, tập trung vào việc cải tạo sức khỏe đất và đa dạng sinh học.
Chú trọng vào sức khỏe của đất. Áp dụng các phương pháp canh tác hữu cơ như ủ phân compost, trồng cây che phủ, luân canh cây trồng không chỉ tạo ra sản phẩm an toàn mà còn giúp đất đai màu mỡ hơn về lâu dài, giảm sự phụ thuộc vào phân bón hóa học.
Úc: Nông nghiệp quy mô lớn, quản lý tài nguyên nước hiệu quả
Là một lục địa khô cằn, nông nghiệp Úc luôn phải đối mặt với thách thức về nước. Họ đã trở thành chuyên gia trong việc quản lý tài nguyên nước hiệu quả trên những trang trại rộng lớn.
- Hệ thống lưu trữ nước: Nông dân Úc xây dựng các hồ chứa, đập nhỏ để tích trữ nước mưa trong mùa mưa và sử dụng trong mùa khô.
- Giám sát độ ẩm đất: Họ sử dụng rộng rãi các cảm biến độ ẩm và dữ liệu vệ tinh để quyết định lịch trình tưới tiêu một cách khoa học, tránh lãng phí.
Ở những vùng thường xuyên bị hạn hán hoặc mưa lũ không đều, bà con nên học hỏi mô hình xây dựng các hồ chứa nhỏ (ao, bể) để chủ động nguồn nước tưới, giảm sự phụ thuộc vào thời tiết.
Trung Quốc: Đầu tư mạnh vào công nghệ, nông nghiệp thông minh
Là quốc gia đông dân nhất thế giới, Trung Quốc đối mặt với áp lực an ninh lương thực khổng lồ. Trong những năm gần đây, họ đã có một bước nhảy vọt ngoạn mục trong nông nghiệp nhờ vào việc đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ số và thương mại điện tử.
- Nông nghiệp số: Chính phủ và các tập đoàn công nghệ lớn đã xây dựng các nền tảng dữ liệu lớn (Big Data) cho nông nghiệp, giúp nông dân lên kế hoạch sản xuất hiệu quả hơn.
- Thương mại điện tử nông sản: Thông qua các nền tảng như Taobao, Pinduoduo, nông dân có thể bán sản phẩm trực tiếp từ vườn đến tay người tiêu dùng. Hình thức livestream bán hàng tại vườn trở nên cực kỳ phổ biến, giúp cắt bỏ các khâu trung gian và tăng lợi nhuận.
- AI và Drone quy mô lớn: Trung Quốc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện sâu bệnh qua hình ảnh và sử dụng drone nông nghiệp nhiều nhất thế giới.
Đừng phụ thuộc vào thương lái! Bà con hãy chủ động học cách sử dụng mạng xã hội để quảng bá và bán sản phẩm của mình. Việc xây dựng một câu chuyện hay cho nông sản sẽ giúp thu hút khách hàng và tạo ra một kênh tiêu thụ bền vững.
New Zealand: Chăn nuôi hiện đại, thân thiện môi trường
New Zealand là một ví dụ điển hình về một quốc gia phát triển ngành chăn nuôi (bò sữa, cừu) một cách khoa học và bền vững. Sản phẩm sữa và thịt cừu của họ nổi tiếng toàn cầu về chất lượng.
- Chăn nuôi dựa trên đồng cỏ: Họ tối ưu hóa việc quản lý đồng cỏ để cung cấp nguồn thức ăn tự nhiên, chất lượng cao cho vật nuôi quanh năm.
- Công nghệ theo dõi: Mỗi con bò sữa có thể được gắn chip điện tử để theo dõi sức khỏe, lượng sữa, hoạt động hàng ngày. Dữ liệu này giúp người nông dân quản lý đàn hiệu quả
Trong chăn nuôi, bà con nên chú trọng hơn đến việc quản lý bằng sổ sách hoặc các ứng dụng đơn giản để theo dõi sức khỏe, lịch tiêm phòng, năng suất của từng cá thể. Việc này giúp đưa ra các quyết định chính xác hơn và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Nông nghiệp Pháp: Mô hình dịch vụ hợp tác
Pháp có điều kiện tự nhiên ưu việt về khí hậu, phù hợp cho sự phát triển của nhiều loại cây trồng, là nước sản xuất nông nghiệp lớn nhất Liên minh châu Âu (EU) và là nước xuất khẩu nông sản thực phẩm lớn thứ hai thế giới. Trình độ chuyên môn hóa nông nghiệp và trình độ công nghệ của nó ở vị trí hàng đầu trên thế giới.
Sự thành công của mô hình hợp tác xã đóng vai trò không thể thiếu trong sự phát triển của nền nông nghiệp Pháp.
Trên đây là ví dụ một số mô hình nông nghiệp hiện đại nhất thế giới.
Hiện nay tại Việt Nam, sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại cũng đang là xu hướng. Nhiều loại máy móc hiện đại được ứng dụng vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, trong đó phải kể đến công nghệ máy bay không người lái.
Máy bay không người lái được trang bị hệ thống phun để phun thuốc trừ sâu, phân bón và các hóa chất khác hiệu quả và chính xác hơn so với các phương pháp truyền thống. AgriDrone Việt Nam là đơn vị cung cấp giải pháp máy bay xịt thuốc sâu, sạ lúa, rải phân bón nổi tiếng. Hệ thống của AgriDrone đã có mặt ở khắp các tỉnh để đáp ứng nhu cầu sử dụng dịch vụ của bà con nông dân.